Theo Công ty FPT, đến năm 2009 cần có khỏang 2000 lập trình viên và đến năm 2014 là khỏang trên 10.000 người; hay công ty TMA dự kiến đến 2010 cần có 2000 người…. Tuy nhiên do không đủ người đủ điều kiện cho công việc chuyên môn nên các công ty này trên thực tế đã phải hạ chuẩn tuyển dụng khá nhiều; FPT đã phải đưa ra phương án tự đào tạo nhân lực cho mình.

Đây không chỉ là câu chuyện thực tế của một vài đơn vị trong lĩnh vực này đang gặp phải mà là vấn đề đau đầu của nhiều doanh nghiệp khác, bao gồm cả các tập đòan lớn của nước ngòai đang vào đầu tư tại Việt Nam trong lĩnh vực này như Intel, Foxconn., Compal, Boeing…

Hiện nay cả nước có 94 trường đại học và hàng trăm trường cao đẳng có đào tạo chuyên ngành IT với số lượng chuyên viên và kỹ sư IT được tốt nghiệp hàng năm lên đến gần 20.000 người. Tuy vậy tỷ lệ sinh viên IT ra trường có thể đáp ứng được cho công việc thực tế của doanh nghiệp, theo một khảo sát mới đây, chỉ chiếm khỏang ½ trong số đó (theo khảo sát này có tới 72% sinh viên ra trường thiếu kinh nghiệm thực tiễn, 46% thiếu kiến thức ngành và 42% không biết làm việc nhóm và kém ngoại ngữ). Vấn đề chính ở đây là chuẩn đào tạo của các trường, hay nói rộng hơn là của ngành giáo dục đang được áp dụng cho lĩnh vực IT đã không phù hợp.

Nhìn vào chương trình đào tạo chuyên ngành IT của các trường cho thấy các sinh viên IT phải hấp thụ rất nhiều môn học khác nhau mà theo mục tiêu được ngành giáo dục đưa ra đó là: Để đào tạo con người tòan diện. Do vậy sinh viên hầu như được học mọi thứ van do vậy cũng biết nhiều thứ. Nhưng do mức đầu tư cho từng đề tài học tập của sinh viên không nhiều nên kết quả là: Cái gì cũng biết chút chút trong khi chuyên môn thì không được chuyên sâu.

Mặt khác trong từng môn học chuyên ngành của sinh viên cho thấy nội dung học không thường xuyên được cập nhật trong khi lĩnh vực IT đang biến đổi hàng ngày trên thế giới. Điều này cho thấy sự bất cập trong việc thiết kế các môn học cũng như nội dung giảng dạy cho sinh viên hiện nay. Vấn đề lớn hơn ở đây chính là: Ngành giáo dục chưa có được hệ thống chuẩn chất lượng đào tạo IT phù hợp với chuẩn của thế giới nên sản phẩm đầu ra của các cơ sở đào tạo đương nhiên đã không theo kịp nhu cầu sử dụng của thị trường, nhất là trong một lĩnh vực công nghiệp mang tính quốc tế hóa cao như IT.

Không chỉ trong khu vực đào tạo chính quy, cả nước hiện cũng còn có trăm cơ sở đào tạo IT không chính quy, tuy nhiên do điều kiện đào tạo không đủ cũng như các chương trình đào tạo ở các cơ sở này chủ yếu tập trung vào những chương trình phổ cập và sử dụng công nghệ thông tin là chính. Mặt khác cũng do chưa có các chuẩn về đào tạo kỹ thuật viên IT để các cơ sở này áp dụng và điều chỉnh chương trình giảng dạy, nên có thể nói đầu ra của những cơ sở đào tạo này cũng còn rất nhiều bất cập so với nhu cầu của xã hội.

Thiết nghĩ việc xây dựng các tiêu chuẩn cho nghề IT áp dụng ở Việt Nam có lẽ không khó bởi thực tế trên thế giới đã có nên chúng ta có thể vận dụng (hoặc thậm trí có thể điều chỉnh cho phù hợp và vận dụng). Bên cạnh đó chính đơn đặt hàng của các doanh nghiệp IT đã trở thành những “tiêu chuẩn tạm thời” nhưng rất cần thiết và là thực tế để ngành giáo dục vận dụng đưa vào chương trình đào tạo. Vấn đề ở đây là quyết sách cần có để cải cách việc dạy và học của ngành này!.

Ở một góc nhìn khác. Kinh nghiệm của các nước đang có tốc độ phát triển công nghiệp IT cao cho thấy: Việc xây dựng và hình thành các chuẩn nghề nghiệp trong lĩnh vực được xuất phát từ thực tế của các doanh nghiệp có liên quan. Các doanh nghiệp này tự họ thấy cần phải có chuẩn nghề-chuẩn kỹ thuật để áp dụng nên họ đã hợp nhau lại để thống nhất đưa ra tiêu chuẩn chung. Ở đây, các hiệp hội chuyên ngành có vai trò rất quan trọng để thống nhất việc xây dựng và áp dụng các chuẩn đó.Hy vọng rồi đây cộng đồng các doanh nghiệp IT của nước ta sẽ sớm cùng nhau hiệp lực để đưa Việt Nam trở thành một trung tâm của thế giới về nguồn nhân lực IT có chất lượng cao, và Việt Nam sẽ sớm có tên trên bản đồ các thị trường phần mềm hàng đầu thế giới!